ljdkjh eqY;kadu &:- @& lkBs[krkph fdaer&:- @& eqnzkad 'kqYd& :- @& lkBs[kr djkjukek lkBs[kr djkjukek vkt -------------fnukad ekgs ------------------ blfolu -------------rs fno’kh -------------------eqDdkeh 1 v'kksdk bUÝkost fyfeVsM } rQsZ vf/kd`r izfrfu/kh } Jh- --------------------- } o; ------- o"ksZ] /kank ------------ } PAN:- --------------------------- } uksan.khÑr daiuh ;kaps uksan.khÑr dk;kZy; } iRrk v'kksdk gkÅl] v'kksdk ekxZ] } oMkGk ukf'kd&422011 } ¼;kr ;kiqkysys vkgsr- lnjhy feGdrhP;k 7@12 mrk&;kyk uksan uacj 9734 vUo;s izorZd ;kaps uko ekyd Eg.kwu ykxysys vkgs- lnjhy feGdr fodlhr dj.;kpk vkf.k rhph dk;nsf’kj i/nrhus foYgsokV yko.;kpk izorZd ;kauk vf/kdkj vkgs- ¼ oj uewn dsysY;k feGdrhps laiq.kZ o.kZu nLrkr ’ksoVh ifjf’k"B ,d e/;s ueqn dsysys vlwu ;k nLrkr la{khIrrslkBh vkf.k lksbZlkBh mYys[k lnjhy tfeu feGdr vlk dsysyk vkgs ½ 1½ lnjhy tfeu feGdr fygqu ns.kkj ;kaps dk;nsf’kj ekydh gDdkph vkf.k izR;{k dCtsofgokVh vkgs- lnjhy feGdr fuosZ/k o fcuckstkph vkgs- lnjhy feGdrhoj xgk.kkpk ckstk ukgh- lnjhy feGdrhckcr dks.krsgh l{ke U;k;ky;kr okn izyafcr ukgh- lnjhy feGdr gLrkarj.k dj.;kl vFkok fodlhr dj.;kl dks.krsgh l{ke U;k;ky;kpk eukbZ gqdwe vLrhRokr ukgh- lnjhy feGdrhckcr izorZd@fygqu ns.kkj ;kauh vktikosrks [kkyhy izek.ks ijokuX;k feGfoysY;k vlwu R;kph izr lkscr tksMysyh vkgs- v½ lnjhy tfeu feGdrhps 7@12 mrk&;kyk izorZd ;kaps ukao ekyd Eg.kwu ykxysys vkgs- lnjhy 7@12 mrk&;kph lk{kkafdr izr tksM i= ^v* e/;s tksMyh vkgs- c½ lnjhy feGdrhpk fcu’ksrh okij dj.ks dkeh ukf’kd ;sFkhy es- ftYgkf/kdkjh lksk] ;kaps dMhy vkns’k dz- eg@d{k&3@4@fc-’ks-iz-dz-@255@2009 fn- 31@12@2009 3 vUo;s jfgoklh dkj.kklkBh ijokuxh feGfoysyh vlwu R;kph LOkizekf.kr izr tksMi= ^c* e/;s tksMysyh vkgs- d½ izorZd ;kauh lnjhy tfeu feGdrhoj xz`i gkWflax fLdeO;k varxZr cka/kdke dj.;kdjhrk cka/kdke udk’kk eatqj dj.;klkBh egkuxjikyhdk] ukf’kd ;kapsdMs nk[ky dsyk o lnj udk’kkl ukf’kd egkujikfydk] ukf’kd ;kauh R;kapsdMhy i= dz- LND/ BP/B2/477/11301 fn- 20@12@2017 jksth eatqjh fnysyh vkgs- lnjhy eatqjhps i=kph Loizek.khr izr tksMi= ^d&1* e/;s vkf.k cka/kdkekpk eatqj udk’kk tksMi= ^d&2* e/;s tksMysyk vkgs- vkf.k T;kvFkhZ] mDr vkns’kkuqlkj izorZd@fygqu ns.kkj izdYikP;k tfeuhoj bekjrh cka/k.;kdjhrk gDdnkj vkgsr vkf.k R;kl ijokuxh fnysyh vkgs- vkf.k T;kvFkhZ] lnjhy tfeu feGdr izdYikP;k izorZd@fygqu ns.kkj ;kaP;k dCtkr vkgs- vkf.k T;kvFkhZ izorZdkus@fygqu ns.kkj ;kauh izdYikP;k tfeuhoj cka/kdke izLrkfor dsys vlqu eatqj cka/kdke udk’kkizek.ks lnjhy tfeu feGdrhoj cka/kdke djko;kps vlqu lnjhy izLrkfor izdYikl ^^dYiRk:Þ vls uko ns.;kps izorZd@fygqu ns.kkj ;kauh fuf’pr dsysys vkgs- vkf.k T;kvFkhZ] izorZdkus] mDr tfeuhoj izFke VII;kar ¼ Qst &1½ e/;s 80 jks gkÅlsl cka/k.;kaps fuf’pr d:u lnj izdYikph egkjk"Vª LFkkoj laink fu;ked izkf/kdj.k]eaqcbZ ;sFkhy izkf/kdj.kkdMs fn- 26@12@2017 vUo;s dzekad P51600014684 ;klg LFkkoj laink ¼ fofu;e o fodkl ½ vf/kfu;e 2016 ;kpk rjrwnh vUo;s ukssan.kh dsyh vkgs- vkf.k T;kvFkhZ] izorZdk@fygqu ns.kkj ;kapsOnkjs]mDr dYir: ¼Qst&1½ izdYikP;k pkyw 4 cka/kdkekP;k izFke VII;ke/khy jks gkÅl e/khy CykWd¼ foax½& ------- e/khy jksgkÅl uacj - ----------- okVixzkghl@[kjsnh ?ks.kkj ;kauk nsÅ dsysyk vkgs- ¼;kiqkY;kps izek.ki= o HkksxoVk izek.ki= ns.;kr ;sbZy- 6 vkf.k T;kvFkhZ] izorZdkus] rnuqlkj] mDRk izLrkfor udk’kkuqlkj mDr jksgkÅlps cka/kdkekyk lq:okr dsyh vkgs- vkf.k T;kvFkhZ] okVixzkghus@[kjsnh ?ks.kkj ;kauh mDr izdYikP;k dYir: Qst &1 e/;s cka/kysY;k CykWd¼ foax½& -------------e/khy jksgkÅl uacj ----------P;k okViklkBh@[kjsnh dj.;klkBh izorZdkdMs vtZ dsyk vkgs- vkf.k T;kvFkhZ] mDRk CykWd¼ foax½& ---------- e/khy jksgkÅl uacj --------- IykWV {ks= ------- - pkS-eh- Eg.ktsp ---------- pkS-QqV o R;koj cka/k.;kar vkysys dkisZV {ks= --------- pkS-eh- Eg.ktsp ---------- pkS-QqV ;ke/;s 1 :e] 1 fdpu] laMkl o ckFk:e ;klgph feGdr ;kpk vFkZ ckgsjhy fHkarhuh O;kiysys {ks=]ifjlsok dwi[kkyhy {ks=] dsoG okVixzkghP;k@ mi;ksxkdjhrk mDr jksgkÅl mikaxHkwr vlysys {ks= varxZr] foHkktd fHkarhuh O;kiysY;k {ks=kpk lekos’k jksgkÅlps fuOoG okij;ksX; pVbZ {ks=] vlk vkgs- vkf.k T;kvFkhZ] i{kdkj] ;k djkje/;s vkf.k loZ ykxw vl.kk&;k dk;|ke/;s varZHkwr vlysY;k laiq.kZ vVh o djkjfufo"Vh ;kaps fo’okliqjd ikyu gks.;klkBh R;kaph ijLijkaph ?kks"k.kki=s] vfHkosnus o vk’oklus ;kaoj BsÅu] vkrk ;kr ;kiqkY;koj 25 % ----------------@& 4½ LyWcps dke >kY;koj½ 25 % -----------------@& 5½ fHkarhps vkrhy IyWLVj] Qj’kh clfo.ks] njokts o f[kMD;k b- ps dke iq.kZ >kY;koj 10% ---------------@& 6½ Iyafcax] ykbZV fQVhax] ckgsjhy IyWLVj] 15% -----------------@& okWVj izqfQax b- dke iq.kZ >kY;koj 7½ cka/kdke iq.kZ >kY;koj 5% ---------------- @& ,dq.k jDde :i;s ------------------@& 9 okVixzkgh ;kauh oj ueqn ,dq.k ekscnyk jDdesiSdh gk dkjkj fu"ikfnr dj.;kP;k fnukadkl fdaok R;kiqohZ jDde :- ----------------------------@& ¼ v{kjh :Ik;s ------------------- ------ ek= ½ ------------------;k cWdspk psd Øekad----------- fnukad ----------- vUo;s iznku dsysyh vkgs- 1 ¼d½ ojhy ,dq.k fdaer gh jksgkÅlpk rkck lksiorsosGhP;k fnukadki;Zar ¼izorZdkOnkjs izdYikP;k cka/kdkek’kh o pkyw dkek’kh laca/khr vkdkj.;kr ;s.kkjs oLrq vkf.k lsok dj (GST) vU; dks.krsgh rRle djkP;k ekxkZus izorZdkus Hkjysys fdaok ns; vlysY;k djk’kh lqlaxr vlysys½ dj oxGqu lnj djkph jDde gh [kjsnh ?ks.kkj ;kauh Hkjko;kph lkslko;kph vkgs- rlsp ,y-ch-lh- (Local Body Cess) ph 1 % VDdkizek.ks jDde ns[khy okVixzkgh @ [kjsnh ?ks.kkj ;kauh Hkjko;kph vkgs- 1¼M½ ,dw.k fdaer gh o`f/neqDr] cpu dj.kkjh vkf.k osGksosGh l{ke izkf/kdj.k] LFkkfud eaMGs@’kklu ;kaP;kOnkjs vkdkj.;kr ;srhy vls fdaok yknysys vkdkj vkf.k fdaok vU; dks.krsgh okkysY;k okkysys@tkjh dj.;kr vkysys mDr vf/klwpuk@vkns’k@fu;e@fofu;e tksMhy rs QDRk uarjP;k iznkukyk ykxw vlsy- 1¼b½ izorZd] R;kP;k LosPNk fu.kZ;kus] okVixzkghOnkjs iznku djko;kP;k leku gIR;kapk] izkcY; vlysY;k lacaf/kr gIR;kP;k dkyko/khlkBh njo"khZ 7 % njkus vkxkÅ iznku 10 dj.;klkBh lqV ns.;kl eqHkk nsbZy- izorZdkus] okVixzkghyk] lqV ekU; dj.;kph rjrwn vkf.k lwV ns.;kpk vlk nj] ,dnk ekU; dsY;koj] dks.krhgh lq/kkj.kk dj.;kP;k@dkkY;kuarj okVixzkghyk usewu ns.;kr vkysys vafre pVbZ {ks= fuf’pr djhy vkf.k pVbZ {ks=kr] dkgh cny vlY;kl] fofo/k [kpZ e;kZnkaP;k $ rhu VDds brD;k [kpZ e;kZnsl vf/ku jkgqu] cnykpk ri’khy lknj d:u l{ke izkf/kdj.kkOnkjs HkksxoVk izek.ki=kyk eatwjh ns.;kr ;sbZy] pVbZ {ks=klkBh iznku djko;kph ,dw.k fdaerhph izorZdkOnkjs fuf’pr dj.;kr vkY;koj iqUgk x.kuk dj.;kr ;sbZy- tj fuf’pr dsysY;k e;kZnsrhy pVbZ {ks=kr dks.krhgh ?kV >kY;kl izorZd] okVixzkghdMwu tknk jDde Hkj.;kr vkyh gksrh R;k jDdespk iapspkGhl fnolkaP;k vkr] okVixzkghyk ijrkok djhy] tj okVixzkghyk okVi dj.;kr vkysY;k pVbZ {ks=kr dks.krhgh ok< >kyh rj izorZd] okVixzkghdMs] jDde iznku dj.;kP;k ;kstusP;k iqkY;kuarj] okVixzkgh O;DrhaP;k la?kkyk lkekbZd {ks=s lksifo.;lklkBh] vk[kwu fnysY;k osGki=dkl cka/khy vlsy- R;kpizek.ks] okVixzkgh O;Drh] gIR;kps vkf.k ;kr ;kiqkyh vlsy R;k fnukadkiklwu fu;ekr fofufnZ"V dsY;kizek.ks izorZdkyk O;kt ns.;kps okVixzkgh ekU; djhy- 3-2½ ojhy mi[kaM ¼3-1½ P;k ckcrhr] vkdkjko;kP;k O;ktkP;k izorZdkP;k gDdkl ck/kk u vk.krk] ;k djkjUo;s ¼ lacaf/kr LFkkfud izkf/kdj.kkdMwu vkdkj.;kr ;s.kk&;k djkapk R;kpk@frpk izek.k’khj fgLlk vkf.k brj tkod jDdek ;kalg ½ okVixzkgh 12 O;DrhdMwu izorZdkyk ns; o izns; vlysyh jDde ns; fnukadkl iznku dj.;kl dlwj dj.kk&;k okVixzkgh O;Drhlaca/khpk] izorZd gk djkj Lor%P;k erkus lekIr djhy- Ikjarq] izorZd] gk djkj lekIr dj.;kpk R;kpk mnn~s’k] vlY;kph vkf.k djkj lekIr dj.;kP;k mnn~s’kkP;k laca/khrhy foof{kr vVh o ’krhZpk Hkax fdaok foof{kr vVh o ’krhZpk Hkax okVixzkgh O;Drhus fnysY;k iRR;koj uksan.khÑr iksLVkus vkf.k bZ& esy iR;koj bZ& esyOnkjs O;Drhyk uksan.khd`r iksgksp ns; Mkdsus @ iksLVkus vkf.k bZ&esy iR;koj bZ & esyOnkjs okVixzkgh O;Drhyk ys[kh uksVhl ia/kjk fnolkaP;k vkr nsbZy- tj okVixzkgh O;Drh] uksfV’khP;k dkyko/khr izorZdkus uewn dsysyk fdaok dsysys Hkax nwj dj.;kl dlwj djhy rj] mDr uksfV’khP;k dkyko/khP;k ’ksoVh ek=] izorZd gk djkj lekIr dj.;kl gDdnkj vlsy vkf.k gk djkj lekIr >kY;koj] izorZdkl] R;kl ;ksX; okVsy v’kk laiw.kZ LosPNkfu.kZ;kus jks gkÅlpk fofu;ksx dj.;kps o v’kk O;Drhl o v’kk fdaerhyk jks gkÅlph fodzh dj.;kps Lora«; vlsy- Ikjarq vk.k[kh vls dh] mijksDrizek.ks gk djkj lekIr >kY;koj] izorZd okVixzkgh O;Drhl] ¼dks.kR;kgh dcqy dsysY;k ifjekiu gkuhP;k fdaok izorZdkl ns; vl.kk&;k vU; dks.kR;kgh jDdesP;k lek;kstusl o olwyhl v/khu jkgwu½ lekIrhP;k 30 fnolkaP;k dkyko/khr] okVixzkgh O;Drhus izorZdkyk vkrki;Zar fnysY;k jks gkÅl fodzhP;k ekscnY;kP;k gIR;kaP;k jDdespk ijrkok djhy ek= izorZd] v’kk izdkjs dsysY;k ijrkokP;k jDdesoj okVixzkgh O;Drhl dks.krsgh O;kt ns.;kl tckcnkj vl.kkj ukgh- 4½ izorZdkus mDr jksgkÅl iqjoko;kP;k laca/kkrhy f[kG.;k o tksM.;k vkf.k LoPNrkfo"k;d tksM.;k vkf.k ukeeqnzk ¼Brand) fdaok fdaerhph e;kZnk ¼fcxjukeeqfnzr vlY;kl ½ R;kaP;k rif’kyklg lks;hlqfo/kk ;klkscr tksMysY;k tksMi= ^^M** e/;s fufnZ"V 13 dsysY;k vkgsr- 5½ izorZd] okVixzkgh O;Drhyk fnukad ----------------------- jksth fdaok R;kiwohZ jksgkÅlpk rkck nsbZy] tj izorZd vkf.k R;kpk vfHkdrkZ mijksDr fnukadk i;Zar R;kP;k vkoD;kckgsjhy dkj.kkaeqGs okVixzkgh O;Drhl jksgkÅlpk rkck ns.;kl dlwj djhr vlsy fdaok g;x; djhr vlsy rj] izorZdkus jDde feGkY;kP;k fnukadkiklwu o R;kojhy O;ktkph ijrQsM dj.;kP;k fnukadki;Zar ;krhy [kaM 4-1 e/;s uewn dsY;kizek.ks R;kp O;ktnjkus izorZd] jksgkÅlP;k laca/kkr okVixzkgh O;DrhdMwu vxksnj feGkysY;k jDdespk ekx.kho:u ijrkok dj.;kl tckcnkj vlsy- ijarq] izorZd] lnj jksgkÅlps cka/kdke iw.kZ gks.;kl tj & (i) ;q/n] ukxjh fo{kksHk fdaok nSoh Ñrh % (ii) ’kklukph vkf.k@ fdaok brj lkoZtfud vFkok l{ke izkf/kdj.kkph dks.krhgh uksVhl] vkns’k] fu;e] vf/klwpuk] ;k dkj.kkeqGs foyac gksr vlsy rj] mijksDr rkj[ksl] jksgkÅlpk rkck ns.;klkBh oktoh eqnrok< feG.;kl gDdnkj vlsy- 6-1 rkck ?ks.;klkBh dk;Zi/nrh %& izorZd] l{ke izkf/kdj.kkdMwu HkksxoVk izek.ki= feGfoY;koj vkf.k djkjkuqlkj okVixzkghus dsysY;k iznkukuqlkj v’kh uksVhl fnY;kP;k fnukadkiklwu 15 fnolkaps vkr djko;kP;k ;k djkjukE;kP;k vVhauqlkj] okVixzghyk jksgkÅlpk rkck ys[kh Lo:ikr nsÅ djhy vkf.k izorZd] okVixzkghyk jksgkÅlpk rkck nsbZy] izorZd] R;kaP;k orhus] dks.kR;kgh rjrwnhaph vkSipkjhd ckchaph] dkxni=kaph] iwrZrk dj.;kr dlwj >kY;kl okVixzkghph {kfriqrhZ dj.;kps ekU; djhr vkgs o geh nsr vkgs- okVixzkgh] izorZdkus fdaok ;FkkfLFkfr] okVixzkghP;k la?kkus fu/kkZfjr dsysys ns[kHkky [kpZ iznku dj.;kps ekU; djhr vkgs izorZd] izdYikps HkksxoVk izek.ki= feGkY;kP;k fnukadkiklwu 7 fnolkaP;k vkr] R;kP;k orhus] okVixzkghyk ys[kh Lo:ikr rkck nsÅ 14 djhy- 6-2 okVixzkgh] izorZdkus] mDr jksgkÅl] okijklkBh o HkksxoVk dj.;klkBh r;kj vkgsr vls dGfo.kkjh ys[kh uksVhl okVixzkghyk fnY;kiklwu 15 fnolkaps vkr] jksgkÅlpk rkck ?ksbZy- 6-3 jks gkÅlpk rkck ?ks.;kr OkkVixzkghus dlwj dj.ks % [kaM 6-1 uqlkj] izorZdkdMwu ys[kh lwpuk izkIr >kY;koj] okVixzkgh] ;k djkjukE;kr fofgr dsY;kizek.ks vko’;d rh {kfriqrhZ] geh o vls vU; nLrk,sot d:u fnY;koj izorZdkdMqu ¼jksgkÅlpk ½ rkck ?ksbZy] vkf.k izorZd okVixzkghyk ¼ jksgkÅl ½ rkck nsbZy- tj okVixzkghus [kaM 6-1 e/;s rjrwn dsysY;k eqnrhr rkck ?ks.;kr dlwj dsY;kl] vlk okVixzkgh ykxw vlsy R;kizek.ks ns[kHkky [kpZ iznku dj.;kl fu;feri.ks ik= vlsy- 6-4 tj okVixzkghyk jksgkÅlpk rkck fnY;kP;k fnukadkiklwu ikp o"kkZP;k dkyko/khr] jksgkÅl e/;s dks.krkgh cka/kdkeklac/kh nks"k vlY;kps] dkjkfxjh] ntkZ fdaok lsosph rjrwn R;kus] izorZdkP;k fun’kZukl vk.kwu fnys vlsy rj] tsFks ’kD; vlsy rsFks] izorZdkdMwu R;kaP;k Lor%P;k [kpkZus vls nks"k nqj dj.;kr ;srhy vls nks"k nwj dj.ks ’kD; ulsy rj R;kckcrhr] okVixzkgh] vf/kfu;ekvUo;s rjrwn dsysY;k fjrhus v’kk nks"kkcnn~y izorZdkdMwu uqdlku HkjikbZ feGfo.;kl ik= vlsy- tj jksgkÅle/khy cka/kdkekP;k nks"kkaP;k fdaok okijysY;k lkfgR;kP;k ntkZ laca/kkr ,[kknk fookn vlsy rj] gs izdj.k] rkck lqiwnZ dsY;kP;k fnukadkiklwu ikp o"kkZP;k dkyko/khr] fu;ked izkf/kdj.kkdMwu fu/kkZjhr dj.;kr ;sbZy v’kh Qh iznku dsY;koj] LFkkoj laink ¼ fofu;eu o fodkl ½ vf/kfu;e]2016 ;kP;k dye & 72 vUo;s fu;qDr dsysY;k vfHkfu.kZ; vf/kdk&;kdMs] fu.kZ;kFkZ lksifo.;kr ;sbZy- 15 7½ okVixzkgh] fuokl ;kp iz;kstuklkBh dsoG jksgkÅl fdaok R;kP;k dks.kR;kgh Hkkxkpk okij djhy vFkok R;kpk okij dj.;kl ijokuxh nsbZy- 8½ okVixzkgh] brj jksgkÅlps okVixzkghlg ¼okVixzkghalg½ izorZd Bjohy v’kk ukokus vksG[kyh tk.kkjh vikVZesaV] la?k] laLFkk fdaok e;kZfnr daiuh LFkkiu dj.;ke/;s o frph uksan.kh dj.;ke/;s lgHkkxh gksbZy vkf.k ;k iz;kstukFkZ] izLrkfor laLFksP;k mifof/kalg uksan.kh vkf.k@fdaok lnL;RoklkBhpk vtZ vkf.k vikVZeasV] la?k] laLFkk fdaok e;kZfnr daiuh LFkkiu dj.;klkBh o frph uksan.kh dj.;klkBh vko’;d vlsysyh brj dkxni=s o nLr,sot ;kaoj osGksosGh lgh djhy o rs d:u nsbZYk vkf.k izorZdkyk okVixzkfgP;k lkekbZd la?kkph uksan.kh dj.ks ’kD; Ogkos Eg.kwu] izorZdkus okVixzkfgP;k lkekbZd la?kkph uksan.kh dj.ks ’kD; Ogkos Eg.kwu] izorZdkus okVixzkghl nLr,sot ikBfoY;kiklwu lkr fnolkaP;k vkr rs ;FkksfprjhR;k Hkjhy] R;koj lgh djhy vkf.k rs izorZdkdMs ijr ikBfoy- ;FkkfLFkfr lgdkjh laLFkk fdaok daiuhpk fuca/kd fdaok dks.krkgh l{ke izf/kdkjh ;kOnkjs vko’;d vlsy R;kizek.ks] mifof/kapk elwnk fdaok Kkiu vkf.k @ fdaok laLFkkiu fu;ekoyh ;ke/;s tj dks.krsgh cny fdaok Qsjcny dsys vlrhy rj okVixzkgh dks.krhgh gjdr gks.kkj ukgh- 8-1 izorZd] vikVZesaV] la?k] laLFkk fdaok e;kZfnr daiuhP;k uksan.khiklwu rhu efgU;kP;k vkr] iqohZ EgVY;kizek.ks] T;kr mDr lajpusrhy] eqG ekyd izorZd fdaok ekyd ;kaps loZ vf/kdkj] gDd gs fgrlaca/kr vikVZesaV] la?k] laLFkk fdaok e;kZfnr daiuhdMs gLrkarjhr djhy- 8-2 izoZrd] vikVZesaV] la?k] laLFkk fdaok e;kZfnr daiuhpk la?k] f’k[kj laLFkk ;kaP;k 16 uksan.khiklwu rhu efgU;kP;k vkr] iqohZ ueqn dsY;kizek.ks] T;k tfeuhoj cgqfo/k foHkkx fdaok bekjrh cka/kY;k vkgsr v’kk izdYikP;k tfeuhps izorZd vkf.k@fdaok ekyd ;kaps loZ vf/kdkj] gDd] la?k @ f’k[kj laLFkk ;kaP;kdMs gLrkarjhr djhy- 9½ okVixzkgh mDr tkxspk dCtk feGkY;koj fadaok feG.;kvxksnj izorZdkdMs iqkysY;k okVixzkfgP;k gDdkl] ekydh gDdkl o fgrlaca/kkl ck/kk iksgkspsy v’kh dks.krhgh Ñrh fdaok xks"V dj.kkj ukgh fdaok dj.;kps VkG.kkj ukgh- (vii) izorZd] T;keqGs ;k djkjukE;k[kkyhy okVixzkghP;k@[kjsnh ?ks.kkj ;kaP;k gDdkal dks.kR;kgh fjrhus] ck/kk iksgpsy vlk izdYi ¼jksgkÅl½ ;kalg] izdYikP;k tfeuhP;k laca/kkr] dks.kR;kgh O;Drh’kh fdaok i{kk’kh fodzhpk dks.krkgh djkjukek vkf.k@fdaok fodkl djkjukek fdaok vU; dks.krkgh djkjukek dj.kkj ukgh- (viii) izorZd v’kh iq"Vh nsr vkgs dh] ;k djkjukE;kr ;ksftysY;k jhrhus] okVixzkghyk @ [kjsnh ?ks.kkj mDr ¼ jksgkÅl ½ fodzh dj.;kiklwu T;k dks.kR;kgh vlsy v’kk dks.kR;kgh jhrhus fuCkZaf/kr dsysys ukgh- (ix) izorZd] okVixzkghP;k la?kkl@[kjsnh ?ks.kkj ;kaP;k la?kkl lajpusps vfHkgLrkarj.k i= d:Uk nsrs osGh] okVixzghaP;k la?kkdMs lajpusP;k lkekbZd dk;nsf’kj] fjDr] ’kkarrkiw.kZ] izR;{k rkck lqiwnZ djhy- 19 (x) izorZdkus mDr izdYikP;k ckcrhr] l{ke izkf/kdkj.kkal izns; vlysys ts dks.krsgh vlrhy v’kh vfookfnr ’kklfd; ns.kh] nj] vkdkj o dj vkf.k brj jdek] dj vkdkjk.kh] dj ykn.kh] vf/keqY; uqdlku HkjikbZ vkf.k@fdaok ’kkLrh o brj vnRr jdek ;Fkksfpri.ks iznku dsY;k vkgsr vkf.k fu;feri.ks iznku o pqdR;k djhy- (xi) izorZdkl] izdYikP;k tfeuhP;k vkf.k@fdaok izdYikP;k laca/kkr] ’kklukdMqu fdaok vU; dks.kR;kgh LFkkfud laLFksdMqu fdaok izkf/kdkj.kkdMqu fdaok dks.kR;kgh dk;nseaMGkP;k vf/kfu;ferh] ’kkldh; v/;kns’k] vkns’k] vf/klwpuk ;kOnkjs mDr ekyeRrsP;k laiknukP;k fdaok vf/kxzg.kkP;k dks.kR;kgh uksVhlhlg dks.krhgh uksVhl feGkysyh ukgh fdaok izorZdkoj ctkoysyh ukgh- 13½ izdYikrhy jksgkÅl T;kaP;k rkC;kr vkgs v’kk loZ O;Drhauk ,df=r vk.k.;kP;k gsrwus okVixzkgh@okVixzkgh fdaok rks@rh Lor% rs@R;k Lor% ;kOnkjs izorZdklkscr iqkysyk vlsy v’kh dks.krhgh Ñrh fdaok xks"V d: u;s fdaok dj.;kl ijokuxh nsÅ u;s- (vi) izdYikP;k tfeuhP;k vkf.k T;k fBdk.kh jksgkÅl vkgs T;k vkokjkr fdaok dks.kR;kgh Hkkxkr mDRk jksgkÅl e/kwu ?kk.k] dpjk] fpa/;k] dsjdpjk fdaok brj oLrw Vkdw u;sr fdaok R;k Vkd.;kl udkj |kok fdaok ijokuxh nsoq u;s- (vii) T;k izdYikr jksgkÅl vkgs R;k izdYik’kh lacaf/kr ik.kh] oht fdaok brj dks.krhgh lsok ns.;klkBh lacaf/kr LFkkfud izkf/kdkj.kkus fdaok ’kklukus ekx.kh dsysY;k lqj{kk Bsohpk R;kpk fgLlk] izorZdkus ekx.kh dsY;kP;k ia/kjk fnolkr izorZdkyk iznku djhy- (viii) okVixzkghus] fuoklh iz;kstukO;frfjDr vU; iz;kstuaklkBh jksgkÅlP;k okijkr cny dsY;keqGs] lacaf/kr LFkkfud izkf/kdj.k vkf.k@fdaok ’kklu vkf.k@fdaok brj lkoZtfud izkf/kdkj.k ;kaP;kdMwu vkdkj.;kr vkysys LFkkfud dj] ik.kh iV~Vh] foek o vls brj dj dks.krsgh vlY;kl] ;kae/khy ok< lksl.ks o iznku dj.ks- (ix) okVixzkghdMwu @ [kjsnh ?ks.kkj ;k djkjk varxZr ns; vlysyh loZ ns.kh izorZdkyk iw.kZRk% pqdrh dsyh tkbZi;Zar okVixzkgh @ [kjsnh ?ks.kkj gk lnfudk HkkM;kus] iksV HkkM;kus ns.kkj ukgh] R;kps gLrkarj.k] vfHkgLrkarj.k dj.kkj ukgh fdaok ;k djkjkrhy fgrlaca/k fdaok ykHk fo"k;d xks"Vh nsÅu Vkd.kkj ukgh fdaok jksgkÅlpk dctk nsÅu Vkd.kkj ukgh- (x) okVixzkgh @ [kjsnh ?ks.kkj O;Drh] vikVZesaV] la?k] laLFksus fdaok e;kZfnr daiuhus fdaok f’k[kj eaMG fdaok egkla?kkus lq:okrhyk Lohdkjysys vlrhy vls loZ fu;e o fofu;e ;kaps mDr jksgkÅl o R;ke/khy brj ;akps laj{k.k o ifj{k.k dj.;klkBh vkf.k lacaf/kr LFkkfud o izkf/kdj.k o ’kklu vkf.k brj lkoZtfud laLFkk ;kaps R;kosGh vlysys 22 cka/kdke fo"k;d fu;e] fofu;e o mi fof/k ;kaps ikyu o vuqikyu dj.;klkBh rs fu;e o fofu;e ;kae/;s osGksosGh ?kkrysyh Hkj] dsysys Qsjcny fdaok dsysY;k lq/kkj.kk ;kaps ikyu o vuqikyu djhy- okVixzkgh@[kjsnh ?ks.kkj O;Drh] jksgkÅlP;k HkksxoV;k laca/kkr o frP;k okijklaca/kkr laLFksus @ e;kZfnr daiuhus @ f’k[kj eaMG @egkla?kkus ?kkywu fnysY;k loZ vVh o ’krhZpsgh ikyu o vuqikyu djhy vkf.k ;k djkjkP;k vVhuqlkj vlysys dj] [kpZ fdaok brj ns.kh fu;feri.ks o osGsoj iznku djhy o va/knku nsbZy- (xi) vikVZesaV] la?k] laLFksP;k @e;kZfnr laLFksP;k ukos vlysY;k izdYikr jksgkÅl fLFkr vkgs] v’kk izdYikrhy loZ jksgkÅlP;k lajpusP;k vfHkLrkarj.k i=kps fu"ikfnr gksbZi;Zr] okVixzkgh @ O;Drh] gk izorZd o R;kps losZ{kd vkf.k vfHkdrsZ ;kauk] dkexkj o brj ;kaP;klg fdaok R;kaP;kf’kok; loZ oktoh osGsr jksgkÅlsle/;s ok frP;k dks.kR;kgh Hkkxake/;s izos’k dj.;kckcr R;kph fLFkrh o ifjfLFkrh ikg.;klkBh o rikl.;klkBh oktoh osGsr dj.;kdjhrk ijokuxh nsbZy- 15½ ;k djkjkr varHkwZr vlysY;k dks.kR;kgh xks"Vhyk vUo;kFkkZ gk] mDr jks gkÅl fdaok mDr Hkw[kaM fdaok frpk dks.krkgh Hkkx ;kaps dk;|kvarxZr bukei=] iV~Vkarj.k fdaok vfHkgLrkadu dj.ks vlk yko.;kr ;s.kkj ukgh fdaok R;kpk rlk mn~ns’k vl.kkj ukgh- okVixzkgh@[kjsnh ?ks.kkj fodzh djko;kP;k jksgkÅlP;k laca/kkr ;kOnkjs dsysY;k dkjkjk[ksjht o R;kO;kfrfjDr R;kyk dks.krkgh nkok djrk ;s.kkj ukgh] vkf.k ;kr ;kiqohZ dsY;kizek.ks jksgkÅlph mDRk lajpuk gh vikVZesaV] la?k] laLFkk@e;kZfnr daiuh fdaok vU; laLFkk ;kaP;kdMs gLrkarjhr dsyh tkbZi;ZRk o izdYikph tehu f’k[kj laLFkk@egkla?k ;kaP;kdMs gLrkarjhr dsyh tkbZi;Zr loZ eksdG;k tkxk izorZdkP;k ekyeRrsr jkgrhy- 23 16½ izorZd xgk.k Hkkj vkdkj.kkj ukgh- izorZdkus lnj djkj vaeykr vk.kY;kuarj rks jksgkÅl xgk.k Bso.kkj ukgh fdaok Hkkj vkdkj.kkj ukgh vkf.k tj vls ok Hkkj vkdkj.;kr vkys rj] R;kosGh vaeykr vlysY;k brj dks.kR;kgh dk;|kr dkghgh varHkqZRk vlyh rjh vls xgk.k fdaok Hkkj T;k okVixzkgh@[kjsnh ?ks.kkj jksgkÅl ?ksryk vkgs vFkok ?ks.;kps ekU; dsys vkgs R;k okVixzkghP;k@[kjsnh ?ks.kkj fgrlaca/kkyk ck/kk vk.k.kkj ukgh- 17½ ca/kudkjd ifj.kke % izoZrdkus] okVixzkgh@ [kjsnh ?ks.kkj O;Drhl gk djkjukek vxzsf"kr d:u] izFker% okVixzkgh@ [kjsnh ?ks.kkj O;Drhl iznkukFkZ ;kstuk izkIr >kY;kiklwu 15 ¼ ia/kjk ½ fnolkaP;k vkr ns; vlysY;k jDdekacjkscj loZ vuqlwP;kalg gk djkjukek okVixzkgh@Lok{kjh d:u lqiwnZ djhi;Zr vkf.k nqljs vls dh] izorZdkus tltls dGfoys vlsy rlrls lacaf/kr mifuca/kdkleksj R;kP;k uksan.khlkBh gtj gksbZi;Zr] izorZd fdaok okVixzkghP;k@[kjsnh ?ks.kkj cktwus ca/kudkjd vkca/kus fuekZ.k gksr ukghr- tj okVixzkghaus ¼okVixzkghauh½ gk djkjukek izkIr >kY;kP;k fnukdkaiklwu 30 fnolkaP;k vkr] izorZdkl fu"ikfnr d:u lqiwnZ dj.;kl vkf.k@fdaok izorZdkus tltls dGfoys vlsy rlsrls R;kP;k uksan.khlkBh mifuca/kdkleksj gtj jkg.;kl dlwj dsY;kl R;kuarj izorZd nLr uksan.kh dj.;klaca/kh okVixzkghl ,d uksVhl ikBohy] okVixzkghl@[kjsnh ?ks.kkj ;kauh uksVhl feGkY;kP;k fnukadk iklwu 7 fnolkaps vkr nLr uksan.kh dsyh ukgh rj okVixzkghps@[kjsnh ?ks.kkjps vtZ jnn~ >kY;kps ekuys tkbZy vkf.k okVixzkgh@[kjsnh ?ks.kkj vkjf{kr jdeslg ;kP;k’kh laca/khr Hkj.kk dsysY;k loZ jdek dks.kR;kgh vlksr] dks.krsgh O;kt fdaok HkjikbZf’kok; okVixzkghl ijr dj.;kr ;sbZy- 18½ laiw.kZ djkj %& 24 gk djkj] R;kP;k vuqlqph o ifjf’k"Vkalg ;krhy fo"k;doLrqP;k laca/kkrhy i{kdkjkae/khy laiw.kZ djkj izLFkkfir djrks vkf.k ;FkfLFkrh mDRk jksgkÅl ;klaca/kkr i{kdkjkae/khy dks.krgh o loZ lkeatL; djkj] dks.krsgh vU; djkjukes] okVi i=s] i= O;ogkj dks.kR;kgh vlY;kl ys[kh fdaok ekSf[kd laO;kOkLFkk fu"izHkkfor djrks- 19½ lq/kkj.kk dj.;kpk vf/kdkj %& ;k djkjke/;s i{kdkjkaP;k ys[kh laerhusp dsoG lq/kkj.kk djrk ;sbZy- 20½ okVixzkgh@[kjsnh ?ks.kkj O;Drh@mRrjorhZ okVixzkgh@[kjsnh ?ks.kkj O;Drh ;kauk ;k djkjkP;k rjrwnh ykxw vl.ks] ;ke/;s varHkqZr vlysY;k loZ rjrwnh vkf.k izdYik’kh lacaf/kr ;k varxZr mnHko.kkjh vkca/kus ¼ jksgkÅlP;k ½ dks.kR;kgh mRrjorhZ ok vkixzkgh O;Drhauk lekursus ykxw vlrhy vkf.k R;kaP;k fo:/n veykr vk.k.;ktksX;k vlrhy] gLrkarjkP;k ckcrhr] loZ mn~ns’k o iz;kstus ;kadjhrk ¼ jksgkÅl ½ ;kalghr mDRk vkca/kus vlrhy v’kh ;krhy i{kdkjakuk Li"Vi.ks tk.kho vkgs vkf.k v’kkizdkjs ;krhy i{kdkjkadMwu o R;kaP;ke/;s ekU; dj.;kr vkyh vkgsr- 21½ vusdfo/krk %& ;k djkjkph dks.krhgh rjrwn gk vf/kfu;e fdaok R;k[kkyhy dj.;kr vkysys fu;e fdaok fofu;e fdaok ;kvUo;s fdaok ykxw vlysY;k brj dk;|kUo;s ’kqU;or vlY;kps fadaok veaykr vk.k.;kstksxs ulY;kps Bjfo.;kr vkys vlrs rj] djkjkP;k v’kk rjrwnh ;k djkjkaP;k iz;kstuk’kh oktohfjR;k folaxr ulrhy rsFkoj lq/kkj.kk dsY;k vlY;kps fdaok oxG.;kr vkY;k vlY;kps vk.k.;kr ;sbZy vkf.k vf/kfu;ek’kh fdaok R;k[kkyh dsysY;k fu;eka’kh o fofu;eka’kh fdaok ;FkfLFkfr] ykxw vlysY;k dk;|k’kh lqlaxr d:Uk dkgh izek.kkr vko’;d vlrhy vkf.k ;k djkjkP;k moZfjr rjrwnh ;k djkjkP;k fu"iknkukP;k 25 osGh oS/k Bjrhy o ykxw vlY;kizek.ks vaeykr vk.k.;ktksX;k vlrhy- 22½ djkjkr tsFks mYys[k dsysyk vlsy rsFks izek.k fgL;kph x.kuk dj.;kPkh i/nr %& ;k djkjkr tsFks tsFks okVixzkgh@[kjsnh ?ks.kkj O;Drhauh izdYikrhy vU; okVixzkgh@[kjsnh ?ks.kkj O;Drh’kh leku dks.krsgh iznku dj.ks fufufnZ"V dsyh vlsy rsFks rsFks izdYikrhy loZ jksgkÅl ;kP;k ,dw.k Qjlcan {ks= vlsy v’kk {ks=kP;k izek.kkr vlsy- 23½ vfrfjDRk geh %& nksUgh i{kdkj ekU; djhr vkgsr dh] ;k djkjkP;k rjrwnh fdaaok ;ke/;s iwoZdfYir dsysys dks.krsgh O;ogkj ifj.kked dj.;klkBh oktohfjR;k vko’;d vlY;kizek.ks] ;ke/;s fo’ks"kr% rjrwn dj.;kr vkysys voys[k fu"ikfnr djrhy] rs vfHkLohÑr djrhy o Lok/khu djrhy vkf.k v’kk brj dk;Zokgh djrhy fdaok ;k vUo;s fdaok v’kk dks.kR;kgh O;ogkjkl vuqy{kwu ;k vUo;s fuekZ.k djko;kps fdaok gLrkarjhr djko;kps dks.krsgh gDd dk;e djrhy fdaok rs ifjiw.kZ djrhy- 24½ fu"iknukps fBdk.k %& izorZdkdMwu R;kP;k izf/kÑr vf/kdk&;kus izorZdkP;k dk;kZy;ke/;s fdaok izorZd vkf.k okVixzkgh@[kjsnh ?ks.kkj O;Drh ;kaP;ke/khy ijLij lgerh v’kk fBdk.kh ns.;kr ;sbZy- dsoG ;k djkjkps fu"iknu dsY;koj ;k djkjkps fu"iknu iw.kZ dj.;kr ;sbZy vkf.k okVixzkgh@[kjsnh ?ks.kkj O;Drh o izorZd ;kauh djkj ;FkksfprfjR;k es- nqy;e fuca/kd] ukf’kd e/;s fu"ikfnr dsY;kuarj] R;kposGh mDr djkjkP;k fu"iknuklg R;kph mifuac/kd dk;kZy;kr uksan.kh dj.;kr ;sbZy Eg.kwu gk djkj ukf’kd ;k fBdk.kh fu"ikfnr dj.;kr vkyk vlY;kps ekUk.;kr ;sbZy- 26 25½ okVixzkgh @ [kjsnh ?ks.kkj O;Drh vkf.k @ fdaok izorZd uksan.kh vf/kfu;ekr fofgr dsysY;k dkye;kZnsr uksan.khP;k ;ksX; uksan.kh dk;kZy;ke/;s gk djkj rlsp vfHkgLrkadui= lknj djhr vkf.k izorZd v’kk dk;kZy;kr mifLFkr jkghy vkf.k R;kps fu"iknu nk[ky d:u ?ksbZy- 26½ ;k djkjkr iqoZdfYir dsY;kizek.ks okVixzkgh @ [kjsnh ?ks.kkj O;Drh o izorZd ;kaP;koj ctkok;kP;k loZ uksVh’kh ;k okVixzkgh O;Drh fdaok izorZd ;kauk ikBok;kP;k vlrhy rj R;k [kkyh fofufnZ"V dsysY;k R;kaP;k iR;kaoj uksan.khÑr Mkdsus vkf.k vf/klqfpr bZ& esy vk;Mhus @ ?ksÅu ;FkksfprfjR;k ctkoY;k vlY;kps eku.;kr ;sbZYk- okVixzkgh O;Drhps ukao %& 1½ lkS- 2½ Jh- okVixzkgh O;Drhpk iRrk %& nks?ks jk- -------------------------------------------- ---------------------------------------------------------------------------------------------------- okVixzkgh O;Drhpk vf/klqfpr bZ& esy vk;-Mh- ---------------------------------------------- ;k djkjkP;k fu"iknukuarj iR;ke/;s dks.krkgh cny vlY;kl rks ,desdkauk dGfo.ks gs okVixzkgh O;Drh o izorZdkps drZO; vlsy vkf.k R;kauh rls dj.;kr dlwj dsyk rjh ojhy iRR;koj loZ i=O;ogkj vkf.k i= iksgpyh ukghr rj] izorZdkyk fdaok ;FkkfLFkrh] okVixzkgh O;Drhyk rh izkIr >kyh vlY;kps eku.;kr ;sbZy- 27½ la;qDRk okVixzkgh@[kjsnh ?ks.kkj O;Drh %& 27 dkgh izdj.kkr la;qDr okVixzkgh@O;Drh vlrhy rsFks loZ i= O;ogkj izorZdkdMwu T;kps uko ifgys fnlwu ;srs v’kk okVixzkgh@O;Drhyk vkf.k loZ okVixzkgh O;Drhaoj ;ksX;fjR;k ctko.;kr vkyh vls ekuwu loZ m|s’kkadjhrk vkf.k iz;kstukadjhrk R;kus fdaok frus o fnysY;k iRR;koj ikBfo.;kr ;srhy- 28½ eqnzkad ’kqYd o uksan.kh %& ;k djkjkP;k eqnazkd ’kqYd o uksan.kh ckcrps vkdkj okVixzkgh@ [kjsnh ?ks.kkj Onkjs ?ks.;kr ;srhy- 29½ fookn Bjko %& i{kdkjkae/khy dks.krkgh fookn lyks[;kus feVork ;sbZy- tj fookn lyks[;kus feVfo.;kr vkyk ulsy rj rks LFkkoj laink ¼ fofu;e o fodkl ½ vf/kfu;e 2016] R;k[kkyhy fu;e o fofu;e ;kaP;k rjrqnhuqlkj izkf/kdj.kkdMs fufnZ"V dj.;kr ;sbZy- 30½ fu;ked dk;nk %& ;k djkjukE;kUo;s fdaok R;krwu mn~Hko.kkjs] i{kdkjkaps gDd o vkca/kus ;kapk vUo;kFkZ R;k R;k osGh vaeykr vlysY;k Hkkjrh; dk;|kuqlkj yko.;kr ;sbZy vkf.k R;kaph vaeyctko.kh dj.;kr ;sbZy vkf.k ;k djkjukE;kph vf/kdkj djhrk ukf’kd U;k;ky;kdMs vlsy- ;kph lk{k Eg.kwu ;kr ;koj mYysf[kysY;k i{kdkjkauh] ;kr ;koj lq:okrhyk fyfgysY;k fno’kh] lgh dj.;k&;k lk{kkadu lk{khnkjkaP;k le{k ukf’kd ;sFks ;k djkjukE;koj vkivkiY;k lg;k dsY;k vkgsr- 28 mifufnZ"V ifgyh vuqlwph@ifjf’k"B & 1 rqdMh iksV rqdMh rkyqdk o ftYgk ukf’kd iSdh ekSts pqapkGs ;sFkhy xV uacj 99$100 M@2@v] ;kalh flVh lOgsZ uacj 4545 ¼1½ ;kalh {ks= lkrckjk mrk&;kizek.ks 02 gs 40 vkj Eg.ktsp 24000-00 pkS-eh- ukf’kd egkuxjikfydk gnn~hrhy o es- nqy;e fuca/kd] ukf’kd ;kaP;k gnn~hrhy] ;kalh prq%flek [kkyhyizek.ks %& iqosZl %& dWuky if’pesl %& xV uacj 103 nf{k.ksl %& xV uacj 99$100@M@2] iSdh {ks= o 18 eh- fM-ih- jksM mRrjsl %& xV uacj 99$100 M @1 ifjf’k"B &2 jksgkÅl feGdrhps o.kZu oj uewn tfeu feGdrhoj mHkkj.;kar ;s.kk&;k ^dYir: Qst&1* ;k izdYikrhy ,dq.k {ks=kiSdh ----------- pkS-eh- {ks=koj Eg.ktsp -------------- pkS-QqV ;koj cka/k.;kr ;s.kk&;k CykWd ¼ foax½& ---------- e/khy jksgkÅl uacj -------- ;klh cka/kho {ks= ---------- pkS-eh- Eg.ktsp ---------------QqV ¼ ,d :e] fdpu laMkl ckFk:e ;klg ½ ;kalh prq%flek [kkyhyizek.ks %& iqosZl %& ---------------------- if’pesl %& --------------------- nf{k.ksl %& --------------------- mRrjsl %& --------------------- 29 mifjfufnZ"V nqljh vuqlwph @ ifjf’k"B & 2 lkekbZd {ks= o lqfo/kk @ e;kZfnr lkekbZd {ks= o lqfo/kk 1½ lkS- ----------------------------- }__________ 2½ Jh- ----------------------------- }__________ ¼ okVixzkgh@fygqu ?ks.kkj½ v'kksdk bUÝkost fyfeVsM } ;kaps rQsZ vf/kd`r lgh dj.kkj } Jh- ---------------------------- }__________ ¼ izorZd@ fygqu ns.kkj ½ lkf{knkj % 1½ _____________ 2½ _____________ 30